November 15, 2026
IMG_4558

सोलापूर: उजनी धरणाच्या परिसरात सीड (SEED) प्रकल्पाच्या माध्यमातून १ लाख ६५ हजार १५४ कोटींच्या गुंतवणुकीचा करार करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत महाराष्ट्र सरकार, जेडब्ल्यू ग्लोबल आणि द सीड कॉर्सोटिअम पार्टनर्स यांच्यात नुकताच सामंजस्य करार झाला आहे. या करारातून उजनी धरण परिसरात सौरऊर्जा, ‘एआय’ डेटा सेंटर, ग्रीन हायड्रोजन आणि स्मॉल मॉड्यूलर रिॲक्टर हे चार मोठे प्रकल्प उभारण्यात येणार आहेत. यामध्ये पहिल्या टप्प्यात धरणातील पाण्यावर ३ हजार हेक्टरवर तरंगता सौरऊर्जा प्रकल्प व ‘एआय’ डेटा सेंटर असणार आहे. याबाबत धरण परिसरातील जलसंपदा विभागाची ४०० एकर जमीन उद्योग विभागाकडे हस्तांतरित करण्यात येणार असल्याचे सूत्रांकडून सांगण्यात आले.

या प्रस्तावात २ गिगावॅट (दोन हजार मेगावॅट) तरंगत्या सौरऊर्जा (Floating Solar) प्रकल्प आणि १, ००० मेगावॅट/मेगावॅट-तास क्षमतेच्या बॅटरी ऊर्जा साठवणूक प्रणालीसाठी १४ हजार ९७६ कोटी रुपये, १.४ गिगावॅट क्षमतेच्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता केंद्र व माहिती-तंत्रज्ञान केंद्रासाठी १, १३, ९०७ कोटी रुपये, ६, ९०० मेट्रिक टन प्रतिवर्ष क्षमतेच्या हरित हायड्रोजन प्रकल्पासाठी ३, ०७१ कोटी रुपये आणि ४४० मेगावॅट क्षमतेच्या दोन युनिट्सच्या केएईआरआय स्मार्ट-सी (KAERI SMART-C) लघु मॉड्यूलर अणुभट्टीसाठी ३३, २०० कोटी रुपयांची गुंतवणूक प्रस्तावित आहे. चारही प्रकल्पांत १ लाख ६५ हजार ५४ कोटींची गुंतवणूक होणार आहे. विशेष म्हणजे, हा केवळ एक स्वतंत्र प्रकल्प नसून एआय, ऊर्जा आणि डेटा पायाभूत सुविधांना एकत्र जोडणारे SEED मॉडेल म्हणून सादर करण्यात आले आहे.

०.४० टीएमसीची मागणी जेडब्ल्यू ग्लोबल कंपनीने उजनीतील ०.४० टीएमसी (१, १३३.२ कोटी लिटर) पाणी राखीव ठेवण्याबाबत उद्योग विभागास पत्रव्यवहार केला आहे. त्यानुसार उद्योग विभागाने ‘जलसंपदा’कडे पाणी राखीव ठेवण्याची मागणी केली आहे. उजनी लाभक्षेत्र प्राधिकरणाकडून कंपनीच्या मागणीनुसार जलसंपदाकडे मंजुरीसाठी पत्रव्यवहार केला आहे. कंपनी व राज्य सरकार यांच्यात सामंजस्य करार झाल्याने पाणी राखीव ठेवण्याचा लवकरच निर्णय होणार असल्याचे सूत्रांकडून सांगण्यात आले. ४०० एकर जमीन उपलब्ध उजनी धरणाच्या शेजारी पुनर्वसनासाठी संपादित करण्यात आलेली ४०० एकर जमीन उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. यामध्ये जिल्ह्यातील भीमानगर (ता. माढा) येथील ११० एकर व पुणे जिल्ह्यातील तरटगाव व हिंगणगाव (ता. इंदापूर) हद्दीतील २९० एकर उपलब्ध असणार आहे. याबाबत उद्योग विभाग व जलसंपदा विभागामध्ये पत्रव्यवहार सुरू आहे. उद्योग विभागाकडून करार झाल्याने या जमिनीचे उद्योग विभागाकडे (एमआयडीसी) हस्तांतरण करण्याबाबत लवकरच प्रक्रिया सुरू होणार असल्याचेही सूत्रांकडून सांगण्यात आले.

तरंगता सौर प्रकल्प
उजनीत सौर प्रकल्पाला विरोधही उजनी हा केवळ औद्योगिक भूखंड नाही. केंद्रीय जल आयोगाच्या माहितीनुसार, उजनी प्रकल्प हा सिंचन, जलविद्युत आणि पिण्याच्या पाण्यासाठीचा बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे आणि प्रकल्पाची सिंचन क्षमता १, ५६, ८६० हेक्टर आहे. प्रस्तावित तरंगत्या सौरऊर्जा प्रकल्पासंदर्भात सप्टेंबरमध्ये उजनी जलाशय परिसरात मच्छीमारांनी आंदोलन केले. पळसदेव येथे पुणे, सोलापूर आणि अहिल्यानगर जिल्ह्यांतील मच्छीमारांनी जलसमाधी आंदोलन करून प्रस्तावित प्रकल्पाला विरोध केला होता.

‘एआय’ डेटा सेंटर
पॅकेजमधील सर्वांत मोठा १.१३ लाख कोटींचा एआय डेटा सेंटर (AI Data Centre) प्रकल्प आहे. उजनीजवळील या प्रकल्पाला Letter of Intent (LoI) मिळाले आहे. JW Global कंपनीच्या संकेतस्थळावरही ५ अब्ज युरोचा (१.६५ लाख कोटी) महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार असा उल्लेख आहे. एआय कॅम्पस व ग्रीन हायड्रोजन हे प्रकल्पही प्रस्तावित आहेत. १६ एप्रिलला शासनाने गुंतवणूकदारांना प्रकल्प जलदगतीने प्रत्यक्षात आणण्यासाठी सहकार्य करण्याचे सांगितले होते. आता पाच महिन्यांनंतर जमीन हस्तांतरण व इतर आवश्यक परवानग्या मिळण्यासाठी उद्योग विभाग व संबंधित यंत्रणा कार्यरत असल्याचे सांगण्यात आले.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!